Επιμέλεια: Χρύσα Αβούρη, Γιώργος Βασιλόπουλος

Στα πλαίσια της διεξαγωγής του 7ου Greece International Film Festival (GIFF), είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε με τον καλλιτεχνικό διευθυντή, Μάνο Τριανταφυλλάκη, σηματοδοτώντας έτσι την πρώτη μας συνέντευξη με συντελεστή ενός φιλοξενούμενου φεστιβάλ, στον χώρο του κινηματογράφου ΙΡΙΔΑ, σε συνεργασία με τον Κινηματογραφικό Τομέα του Π.Ο.Φ.Π.Α.

Ο Μάνος Τριανταφυλλάκης, εκτός της βασικής του ιδιότητας -η οποία είναι συνυφασμένη με τον χαρακτήρα του φεστιβάλ-, είναι μεταξύ άλλων ηθοποιός, σκηνοθέτης και μουσικός.

Απόφοιτος της Δραματικής Σχολής Αθηνών «Γιώργου Θεοδοσιάδη», μπήκε δυναμικά στον χώρο του θεάματος, συμμετέχοντας σε δεκάδες θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές ταινίες και αρκετές τηλεοπτικές σειρές, με καταξιωμένους συνεργάτες. Πιθανώς να τον αναγνωρίζετε και μέσα από τα χαρακτηριστικά διαφημιστικά σποτ που συμμετείχε ανά καιρούς, τα οποία φαίνεται να αποκτούσαν μια ιδιαίτερη κινηματογραφική αισθητική, κάθε φορά που η κάμερα συναντούσε τον ίδιο, μέσα στο πλάνο.

Ας ξεκινήσουμε με λίγα λόγια για τη δουλειά σας, κ. Τριανταφυλλάκη.

-Η πολυβραβευμένη μικρού μήκους ταινία σας, με τίτλο “Σαν το Νερό” (“Just Like Water”), κυκλοφόρησε το 2021, εν μέσω καραντίνας. Η ίδια η ταινία φαίνεται να εξετάζει, ως κεντρικό ερώτημα, τη σημασία του χρόνου και πως τον αντιλαμβανόμαστε ως άνθρωποι. Όταν μιλάτε για τον χρόνο, σας ενδιαφέρει περισσότερο ως αναπόληση, ως απώλεια ή ως μια δυνατότητα να ξαναδούμε τη ζωή, μέσα από έναν νέο «φακό»;

-Ο χρόνος είναι όλα όσα αναφέρετε. Είναι απώλεια, γιατί δεν επιστρέφει. Είναι μνήμη, γιατί μας διαμορφώνει. Αλλά είναι και μια ευκαιρία στοχασμού.

Στην ταινία λειτουργεί ως σύμβολο αυτής της ροής. Απο την παιδική ηλικία μέχρι το τέλος, σαν ένας κύκλος ζωής που δεν σταματά ποτέ.

Η αέναη πορεία του κύκλου της ζωής…

-Με ποιόν τρόπο πιστεύετε πως περνά η Κρήτη, από ένα απλό σκηνικό σε κάτι πιο προσωπικό και ουσιαστικό, για την ταινία σας;

-Η Κρήτη είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό σκηνικό. Είναι μνήμη και βίωμα. Είναι ο τόπος όπου η ζωή, η απώλεια και η ιστορία συνυπάρχουν. Είναι η γενέτειρα μου.

Στο «Σαν το Νερό», το τοπίο και το νερό δεν είναι απλώς εικόνες. Είναι φορείς ζωής, όπως και ο ίδιος ο ήρωας που σχηματίζει τον κύκλο από την παιδική ηλικία έως την ωριμότητα.

-Ποιο βραβείο σας θυμάστε πιο έντονα; Ποιο θα κράταγε ο παιδικός σας εαυτός για να προβάρει τον ευχαριστήριο λόγο του στο ντους;

-Δεν θα ξεχάσω την επίσημη συμμετοχή που έλαβα με την ταινία μου “Just Like Water” στην Σάρτζα, στα Αραβικά Εμιράτα, όπου βρέθηκα προσκεκλημένος για πολλές ημέρες. Ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να σας πω ότι η ταινία έχει ξεπεράσει τα 200 βραβεία, σε όλες τις κατηγορίες (σκηνοθεσία, σενάριο, φωτογραφία, μοντάζ, καλύτερης ταινίας κτλ). Το γεγονός αυτό από μόνο του αποτελεί μια ισχυρή μνήμη για μένα.

Θα θέλαμε να ακούσουμε ποια είναι η  δική σας ματιά σε μερικούς βασικούς προβληματισμούς για τον καλλιτεχνικό χώρο.

-Έχετε περάσει από τον χώρο της τηλεόρασης, του κινηματογράφου, αλλά και του θεάτρου. Ποιος σας φαίνεται πιο ζωντανός, πιο αληθινός;

-Κάθε μέσο έχει τη δική του αλήθεια. Ως ηθοποιός και έχοντας συμμετάσχει σε πάνω από 35 θεατρικές παραστάσεις, η αλήθεια είναι το παν. Αν δεν είσαι αληθινός, το αποτέλεσμα δεν είναι καλό. Για να φτάσεις την αλήθεια, θέλει πολλή μελέτη και δουλειά. Η τηλεόραση και ο κινηματογράφος δεν έχει άμεση επαφή με το κοινό. Μεσολαβεί το post production, για να φτάσει στους θεατές. Αλλά και στα δύο αυτά μέσα, χρειάζεται επίσης η αλήθεια, ναι μεν με άλλες τεχνικές αλλά πάντα με την αλήθεια ως οδηγό. Στο θέατρο η αλήθεια φτάνει με πιο άμεσο τρόπο στο κοινό. Ενώ στον κινηματογράφο, η αλήθεια είναι πιο εσωτερική. Ο χώρος, ο χρόνος, η σιωπή, η μνήμη και το συναίσθημα μπορούν να αποδοθούν πιο συμβολικά.

Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο βίαιος και θορυβώδης, ο κινηματογράφος αποτελεί ένα εν δυνάμει πεδίο στοχασμού και αντίστασης.

-Έχοντας βρεθεί στον ρόλο τόσο του ηθοποιού, όσο και του σκηνοθέτη, ποιος θεωρείτε πως είναι πιο απαιτητικός;

-Όπως προείπα, όλα θέλουν δουλειά. Για να έχεις το αποτέλεσμα που επιθυμείς, πρέπει να μελετάς και να δουλεύεις καθημερινά. Με τη σκέψη, με το συναίσθημα. Ίσως η σκηνοθεσία να είναι ελαφρώς πιο απαιτητική, γιατί έχεις υπό την ευθύνη σου το συνολικό αποτέλεσμα μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας. Δεν αφορά μόνο την αφήγηση, αλλά και τη στάση απέναντι στη ζωή, στους συναδέλφους, στους ανθρώπους εν γένει. Καλείσαι να δημιουργήσεις έναν κόσμο και ταυτόχρονα να τον υπερασπιστείς. Είναι μια πράξη ευθύνης και βαθιά προσωπική.

-Θεωρείτε πως δίνεται αρκετός χώρος σε ανεξάρτητους δημιουργούς; Είτε αυτοί είναι ηθοποιοί, είτε σκηνοθέτες/ σεναριογράφοι, είτε διοργανωτές.

-Για την Ελλάδα, υπάρχει ακόμα δρόμος. Το Greece International Film Festival (GIFF) στοχεύει σε αυτό ακριβώς που ρωτάτε. Στηρίζει τους Έλληνες παραγωγούς και σκηνοθέτες, της Ελλάδας και του εξωτερικού. Επαγγελματίες και σπουδαστές.

Άλλωστε όταν υπάρχει συλλογικότητα και διάθεση για αλληλοστήριξη, οι ανεξάρτητες φωνές βρίσκουν τον δρόμο τους…

Μιας και αναφέρατε το φεστιβάλ -που ήταν κι αυτό  που μας έφερε σε επαφή- ας μιλήσουμε γι’ αυτό αλλά και για το μέλλον.

-Βρισκόμαστε ήδη εντός των δράσεων του διημέρου για το 7^ο Greece International Film Festival (GIFF), στον χώρο της Ίριδας. Ως καλλιτεχνικός διευθυντής, πως θα χαρακτηρίζατε τη συνεργασία σας με τον Κινηματογραφικό Τομέα του Π.Ο.Φ.Π.Α., κατά τη διάρκεια προετοιμασίας και διεξαγωγής του φεστιβάλ;

-Η συνεργασία μου με τον Κινηματογραφικό Τομέα του Π.Ο.Φ.Π.Α. είναι βαθιά ουσιαστική. Υπάρχει ανιδιοτέλεια, πάθος και πραγματική αγάπη για τον κινηματογράφο. Τα μέλη του Τομέα είναι δεμένα και έχουν δυναμισμό, για αυτό και το αποτέλεσμα της συλλογικής αυτής εργασίας αποτελεί πράξη πολιτισμού.

Επίσης, η Ίριδα έχει μια μοναδική ενέργεια. Είναι ένας χώρος ιστορικός, αλλά ταυτόχρονα ζωντανός και νεανικός, που μπορεί να φιλοξενήσει κάθε πρωτοποριακή και καινοτόμα φωνή, είτε είναι νέα είτε νεανίζουσα!!

-Η νέα γενιά σας δίνει «δύναμη»; Όσο συναναστρέφεστε με νέους ανθρώπους στον χώρο, νιώθετε κάποια ελπίδα πως θα ανακάμψει η τέχνη;

-Η νέα γενιά είναι η μεγαλύτερη ελπίδα. Μέσα από τον Κινηματογραφικό Τομέα του Π.Ο.Φ.Π.Α. βλέπω ανθρώπους που δημιουργούν χωρίς φόβο, με ανάγκη να μιλήσουν. Αυτή η ενέργεια μας κρατάει ζωντανούς και μας θυμίζει την αληθινή ουσία της δημιουργίας.

-Μέσα στα χρόνια δράσης του φεστιβάλ, έχετε καταφέρει να δημιουργήσετε μια ικανότατη ομάδα συνεργατών και καλλιτεχνών που σας εμπιστεύονται. Τι σημαίνει για εσάς το GIFF;

-Το Greece International Film Festival είναι ένας ζωντανός χώρος συνάντησης, δημιουργών, ιστοριών και πολιτισμών.

Σε μια εποχή όπου η εικόνα επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο, το φεστιβάλ επιδιώκει να προωθήσει έναν κινηματογράφο ανοιχτό, πολυφωνικό και δημιουργικά ελεύθερο. Η φιλοσοφία του φεστιβάλ βασίζεται στη συμπερίληψη και την ισότιμη πρόσβαση στην τέχνη.

-Ποια είναι τα μελλοντικά σας κινηματογραφικά σχέδια, είτε προσωπικά είτε συλλογικά, μέσω του GIFF;

-Με ενδιαφέρει να συνεχίσω να αφηγούμαι ιστορίες που ξεκινούν από κάτι βαθιά προσωπικό και καταλήγουν σε κάτι καθολικό.

Και μέσα από το Greece International Film Festival, σκοπεύουμε να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο αυτή τη συνάντηση ανθρώπων και ιδεών, γιατί ο κινηματογράφος είναι ένας τρόπος να γεφυρώνουμε αποστάσεις και όχι να τις μεγαλώνουμε.

Σημείωση 1: Οι εικόνες που χρησιμοποιήθηκαν στο κείμενο είναι καθαρά για ενημερωτικούς σκοπούς, ενώ τα δικαιώματα τους ανήκουν αποκλειστικά στους νόμιμους δημιουργούς τους.

Σημείωση 2: Η φωτογραφία του εξωφύλλου έχει τραβηχτεί από την Χρύσα Αβούρη.